shape
แนวทางบริหารยา Adrenaline
       Adrenaline หรือ Epinephrine ใช้ในกรณีแพ้ยา หลอดลมตีบ หัวใจหยุดเต้น และสามารถใช้ห้ามเลือดเฉพาะที่ได้ แต่ไม่สามารถใช้ในกรณี internal hemorrhage

ขนาดและวิธีการบริหารยาโดยทั่วไป
1.        Neonate: Cardiac arrest: IV, Intratracheal 0.01 - 0.03 mg/kg (0.1 - 0.3 ml/kg ของสารละลาย 1 : 10000) ทุก 3 - 5 นาที ตามความจำเป็น
2.        Infants and children
  • Asystole หรือ pulseless arrest: IV ครั้งแรกให้ขนาด  0.01 mg/kg ขนาดต่อไปให้ 0.1 mg/kg ให้ซ้ำได้ทุก 3 - 5 นาที ในบางครั้งอาจต้องให้ขนาด 0.2 mg/kg จึงจะได้ผล, Intratracheal 0.1 mg/kg (0.1 ml/kg ของสารละลาย 1 : 1000)
  • Bradycardia: IV 0.01 mg/kg ทุก 3 - 5 นาที ขนาดสูงสุด 1 mg/10 ml, Intratracheal 0.1 mg/kg ให้ซ้ำได้ทุก 3 - 5 นาที ในบางครั้งอาจต้องใช้ขนาด 0.2 mg/kg จึงจะได้ผล
  • Refractory hypotension (ไม่ตอบสนองต่อ dopamine/dobutamine): ให้ IV infusion rate   0.1 - 1 mg/kg/min ปรับขนาดยาตามต้องการ
  • Hypersensitivity reaction: SC 0.01 mg/kg ทุก 15 นาที จำนวน 2 ครั้ง จากนั้นให้ยาทุก 4 ชั่วโมง (ขนาดยาต่อครั้งไม่เกิน 0.5 mg)
3.        Adults
  • Asystole หรือ pulseless arrest: IV 1 mg ทุก 3 - 5 นาที หากไม่ได้ผลอาจเพิ่มเป็น 2 - 5 mg ทุก 3 - 5 นาที
  • Refractory hypotension (ไม่ตอบสนองต่อ dopamine/dobutamine): ให้ IV infusion rate     1 - 10 mg/kg/min ปรับขนาดยาตามต้องการ
  • Hypersensitivity reaction: IM, SC 0.3 - 0.5 mg ทุก 15 - 20 นาที กรณีมี hypotension ให้ 0.1 mg IV อย่างช้าๆภายใน 5 - 10 นาที ตามด้วย continuous infusion 1 - 10 mcg/min
  • Adrenaline สามารถบริหารได้ทั้งแบบ S.C., I.M., I.V., Intra - arterially หรือ Intra cardiac injection การบริหารยาแบบ S.C ไม่ควรเกิน 5 mg ต่อวัน และการบริหารแบบ IV Infusion มีอัตราการให้ยาเริ่มต้น 0.1 mcg/kg/min
  • ขนาดยาที่มีใช้ในโรงพยาบาล : Adrenaline  Injection (1:1,000 solution) 1 mg/ml (1 ml)

การผสมและความคงตัวของยา
  • IV infusion: เตรียมโดยผสมยา adrenaline 1:1000 ปริมาณ 2 mg (2 ml) ใน IV fluid 250 ml หรือ 500 ml จะได้ความเข้มข้นเท่ากับ 8 หรือ 4 mcg/ml ตามลำดับ (dosage range 1-4 mcg/ml)
  • IV direct injection: เตรียมโดยผสมยา adrenaline 1:1000 ปริมาณ 1 mg (1 ml) กับ NSS หรือ water for injection 9 ml จะได้ความเข้มข้น 100 mcg/ml (dose range 100-1000 mcg of 1: 1000 ฉีดทุก 5-15 นาที ตามข้อบ่งชี้)
  • ยาที่สามารถผสมเข้ากันได้: dopamine, dobutamine
  • ยาที่ไม่สามารถผสมเข้ากันได้: aminophylline, sodium bicarbonate, alkali solution
  • ความคงตัว: ยานี้เมื่อผสมในสารละลายใดๆ จะคงตัวได้ 24 ชั่วโมง ทั้งในอุณหภูมิห้องหรือในตู้เย็น
  • การเก็บยา: เก็บแบบป้องกันแสงและอากาศ ที่อุณหภูมิไม่เกิน 25 OC ห้ามเก็บในช่องแช่แข็ง ไม่ควรใช้ยานี้ในกรณีที่ยาเปลี่ยนสีหรือตกตะกอน

ข้อควรระวัง
  • อาการ overdose: หัวใจเต้นผิดจังหวะ ม่านตาขยาย pulmonary edema renal failure metabolic acidosis hypotension
  • ควรปรับภาวะ  Hypovolemia ก่อนให้ยา
  • หากผู้ป่วยเกิดปวดศีรษะ ผู้ป่วยอาจมีแรงดันโลหิตสูงเนื่องจากได้รับยามากเกินไป

ข้อปฏิบัติทางการพยาบาล
  • การบริหารยาแบบ IV infusion ต้องบริหารผ่านเส้นเลือดดำใหญ่โดยใช้ infusion pump
  • หลีกเลี่ยงการฉีดยาเข้าหลอดเลือดแดงโดยตรงและการฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อบริเวณสะโพก เนื่องจากอาจทำให้หลอดเลือดตีบจนกล้ามเนื้อตายได้
  • เริ่มให้ยาช้าๆ และปรับเพิ่มตามความจำเป็น โดยต้องติดตามการตอบสนองของผู้ป่วยเช่น ระดับความดันโลหิต และ cardiovascular parameter อื่นๆ การหยุดยาต้องค่อยๆ ปรับลดลง การหยุดยาแบบทันทีทันใด อาจทำให้เกิด rebound hypotension
  • เฝ้าดูอัตราการไหลของน้ำยา และระวังอย่าให้น้ำยารั่วจากเส้นเลือด อาจทำให้เกิด tissue necrosis
  • ตรวจวัดความดันโลหิตและชีพจรสม่ำเสมอ หรืออย่างน้อยทุก 15 นาที ในระยะ acute shock และกำลังปรับยาอยู่ ซึ่งอาจต้องใช้ intra-arterial monitoring
  • ภาวะที่ต้องติดตาม กรณีเกิดขึ้น ต้องปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาหยุดยา หรือปรับขนาดยาลง แล้วติดตาม vital signs (BP, HR) และ EKG อย่างใกล้ชิด ดังนี้
  • ระดับ Serum Potassium ต่ำ (Potassium < 3.5 mEq/L หรือ 3.5 mmol/L)
  • Heart rate > 120 ครั้ง/นาที หรือมีภาวะใจสั่นเจ็บอก, restless, agitation